Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς
Είναι πράγματι απάνθρωπο να κατακρημνίζονται οι ρομαντικοί μύθοι με τους οποίους γαλουχήθηκαν γενιές και γενιές. Αλλά η ιστορική έρευνα οφείλει να στέκεται μακριά από συναισθήματα και να αναζητεί την αλήθεια και μόνον. Το ίδιο ισχύει και για έναν από τους πιο μεγάλους και γνωστούς έρωτες του ρομαντικού ποιητή Αχιλλέα Παράσχου. Του ποιητή που πρόλαβε να απολαύσει τους καρπούς της πνευματικής του παραγωγής και να ολοκληρώσει τον βίο του θεωρούμενος ως εθνικός ποιητής.
Αχιλλέας Παράσχος, σκίτσο από τον Τύπο της εποχής.
«Ω, να το άντρον των Νυμφών και να το μονοπάτι,/ όπου εκείνη μια φορά μαζί μου επεριπάτει…», ήταν ένα από τα δίστιχα που γνώριζαν όλοι οι Έλληνες της εποχής[1]. Η «Μαρία» εμφανιζόταν ως ο μεγαλύτερος έρωτάς του και η ιστορία της, με διαφορετικές εκδοχές, έφτασε να συζητιέται μέχρι την εποχή μας. Τη γνώρισε ο ποιητής, αντάλλαξε μερικά γράμματα μαζί της, δημιούργησε στη φαντασία του τον ιδανικό έρωτα και της ζήτησε να τον παντρευτεί.
Οι γονείς της όμως είχαν αντίρρηση και την κλειδαμπάρωσαν στο σπίτι. Εντέλει η νέα τρελάθηκε, την έκλεισαν στο Ψυχιατρείο της Κέρκυρας, όπου και την επισκέφτηκε ο Αχ. Παράσχος, βρίσκοντάς την ένα ράκος. Αυτή είναι εν ολίγοις η ιστορία την οποία καλλιεργούσε ο ποιητής και τροφοδοτούσε τις ρομαντικές ψυχές, τα λαϊκά συναισθήματα, τους χρονογράφους και τους ιστοριογράφους. Μέχρι που έφτασε κάποια στιγμή (Ιούλιος 1910), αφού ο ποιητής είχε φύγει από τη ζωή μία 15ετία, να ανοίξει δημοσία συζήτηση περί της Μαρίας[2].
Ξεκίνησε ο Γεώργιος Τσοκόπουλος γράφοντας χρονογράφημα υπό τον τίτλο «Η ερωμένη του ποιητού». Έγραφε πως είδε τη Μαρία, ξεπεσμένη πλέον γριούλα ζητιάνα, με ξεβαμμένο μποξά και παλιοπάπουτσα. Οι γονείς της, έλεγε, την είχαν παντρέψει και πως ο άντρας της, αφού τη βασάνισε και «έφαγε» την προίκα της, άφησε πίσω του «ένα κουρέλι» που ζητιάνευε[3]. Ακολούθησε ο Παύλος Νιρβάνας, ο οποίος πρώτα φρόντισε να τονίσει πως μια γενιά ολόκληρη γνώριζε τη Μαρία του Παράσχου που είχε τροφοδοτήσει στεναγμούς, όνειρα, αγρύπνιες και κλάματα. Προέβλεπε δε ότι οι ρεπόρτερ μαθαίνοντας ότι είχε φτάσει να ζει ως ζητιάνα (1910), θα έτρεχαν πίσω από την πένθιμη γαλήνη της[4].
Συντετριμμένος ο ευαίσθητος χρονογράφος από την είδηση έγραψε έναν ύμνο στην ευαισθησία και στον έρωτα, ζητούσε από τους αναγνώστες του να αρκούνται στην εικόνα που έδιναν οι ποιητές. «Θα είναι πάντοτε ωραία και θα είναι η πραγματική, διότι το κυρίως πραγματικόν είναι εκείνο που πλάττει η φαντασία ποιητού και όχι εκείνο που εγγίζομεν με τα δάχτυλά μας», έγραφε ο Π. Νιρβάνας[5]. Αλλά όπως γράψαμε ήδη η πραγματικότητα και η αλήθεια δεν υποκύπτουν πάντα στα συναισθήματα.
Στο χρονογράφημα του Π. Νιρβάνα έσπευσε να απαντήσει με δικό του υπό τον τίτλο «Η Μαρία» ο κριτικός και αρθρογράφος Αριστοτέλης Ν. Πετσάλης, επαναφέροντάς τον στην πραγματικότητα και καταρρίπτοντας τον μύθο[6]. Βεβαίωνε πως γνώριζε αμφότερους τους πρωταγωνιστές και αποκάλυπτε πως «Μαρία, ως την περιγράφει ο Παράσχος, και υπό το όνομα αυτό ουδέποτε υπήρξεν ερωμένη του ποιητού όπως δεν υπήρξεν και η Λαύρα του Πετράρχη»! Τονίζοντας ότι «η Μαρία είναι ερωμένη της φαντασίας του Αχιλλέως Παράσχου» υποστήριξε πως πράγματι υπήρχε η κοπέλα και ήταν πανέμορφη. Αλλά ο ποιητής δεν ήταν δυνατόν να αγαπήσει ορισμένο πρόσωπο διότι «ήτον πάντοτε ερωτευμένος με την γυναίκα ουχί δε με γυναίκα». Η πραγματική Μαρία, η οποία ανήκε σε διακεκριμένη και εύπορη οικογένεια των Αθηνών, δεν είχε αγαπήσει τον Αχιλλέα Παράσχο.
Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Δημοκρατία», Τετάρτη 6 Ιουλίου 2016.
Συμπληρωμένες δημοσιεύσεις:
Εφημερίδα «Εστία», Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2018.
Εφημερίδα «Δημοκρατία», Κυριακή 2 Ιουλίου 2023.
