Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς
Από τα σημαντικά προεπαναστατικά γεγονότα είναι η επίσκεψη του Ιωάννη Καποδίστρια στην Κέρκυρα, το Πάσχα του 1819. Το παρασκήνιο της επίσκεψης, οι συναντήσεις, οι συζητήσεις και τα γεγονότα των ημερών εκείνων απαντούν σε πλήθος προβληματισμών για τη στάση του Ιωάννη Καποδίστρια απέναντι στη Φιλική Εταιρεία και τις παρασκηνιακές κινήσεις της. Κυρίαρχο γεγονός η συνάντησή του με σημαντικούς οπλαρχηγούς, η οποία με επιμέλεια είχε προετοιμαστεί από τον μυημένο στη Φιλική Εταιρεία αδελφό του Αυγουστίνο Καποδίστρια, σε συνεργασία με τον μυημένο εταιριστή Διονύσιο Ρώμα. Βασικός συνομιλητής του Καποδίστρια, εκ μέρους των οπλαρχηγών, ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και θαυμάσια περιγραφή για την Πασχαλιάτικη εκείνη σύναξη μας άφησε ο δημοσιογράφος και ιστορικός Δ. Γατόπουλος[1].
Ιωάννης Καποδίστριας (1776 -1831). Λαϊκή εικόνα από το έντυπο «ΝΕΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ».
Ο Ι. Καποδίστριας, υπουργός του Τσάρου, πήρε άδεια να επισκεφτεί την ιδιαίτερη πατρίδα του επικαλούμενος προβλήματα υγείας αλλά και επιστολή των γέρων γονιών του που του είχε μεταφέρει ο αδελφός του Αυγ. Καποδίστριας. Όπως ήταν φυσικό η επίσκεψή του συγκίνησε τον Ελληνισμό και παρακίνησε σπουδαία μέλη της Φιλικής Εταιρείας να βρεθούν στο νησί και να βολιδοσκοπήσουν τις διαθέσεις του. Όπως έγραψε ο ίδιος, πήγαν για να τον τιμήσουν ο Θ. Κολοκοτρώνης, ο Μπότσαρης, ο Πετιμεζάς και άλλοθι επιφανείς οπλαρχηγοί από την Πελοπόννησο, την Ακαρνανία και το Αρχιπέλαγος, με την ελπίδα να ακούσουν ότι η Ρωσία θα τους έθετε υπό την ισχυρή αιγίδα της.
Όπως αναφέρει ο Κολοκοτρώνης, για να σωθούν τα προσχήματα βρέθηκε η πρόφαση ότι θα συζητούσαν για καθυστερούμενους μισθούς από την εποχή που είχαν διαλυθεί τα ρωσικά τάγματα (1807)[2]. Έγιναν πολλές συναντήσεις στο σπίτι του αλλά και στην εξοχή, και οι συζητήσεις κρίθηκαν από ιστορικές έως δραματικές. Ο Καποδίστριας μιλούσε έχοντας υπόψη του, αφενός τη δύσκολη θέση του ως διπλωματικού υπαλλήλου της Ρωσίας και αφετέρου το φιλειρηνικό πνεύμα του Αυτοκράτορα. Προσπαθούσε να τους εμψυχώσει αφήνοντάς τους να ελπίζουν στη γενναιοδωρία και τη βοήθεια του Τσάρου για τις οικογένειές τους.
Στις συζητήσεις, στις οποίες διαφαινόταν η δυσχερής κατάσταση που διαμορφωνόταν για τυχόν επαναστατικές κινήσεις, οι οπλαρχηγοί έδειχναν την αποφασιστικότητά τους. ─ Αν η Ρωσία μας αφήσει, ο Θεός δεν θα μας αφήσει να χαθούμε. Εμείς θα σηκωθούμε στο κλαρί κι ας αποθάνουμε. Είναι ωραία τα λόγια για το μέλλον και την ανατροφή των παιδιών μας, αλλά εδώ μας λείπει ακόμη και ο επιούσιος άρτος, δεν έχουμε με τι να περάσουμε το Πάσχα! Ο Καποδίστριας παρέμεινε καθησυχαστικός και με διακριτικό τρόπο διέθεσε από τα δικά του χρήματα για να βοηθήσει στις ανάγκες τους[3].
Την Κυριακή 17 Απριλίου 1819, ημέρα του Πάσχα, ο Καποδίστριας κάλεσε στο σπίτι του τους οπλαρχηγούς και παρέθεσε προς τιμήν τους ένα πλούσιο Πασχαλινό συμπόσιο. Βεβαίως υπήρχε και ο πατροπαράδοτος οβελίας. Τιμητική θέση είχε καταλάβει ο Κολοκοτρώνης, ο οποίος μόλις σερβιρίστηκε το πασχαλινό φαγητό πήρε με το χέρι την πλάτη του αρνιού και αφού την ξεκοκάλισε, είπε: ─ Έτσι, εξοχώτατε, τρώνε τα παλικάρια τα ψητά κρέατα! Ο Καποδίστριας ενθουσιάστηκε από τον αυθορμητισμό και σήκωσε το ποτήρι του, όπως έκαναν όλοι, πίνοντας στο όνομα της μέλλουσας λευτεριάς. ─ Εφέτος κάνουμε Πάσχα στους Κορφούς και του χρόνου στην πατρίδα σου, στον Μοριά, είπε απευθυνόμενος στον Κολοκοτρώνη. Εκείνος ανταπόδωσε την ευχή λέγοντας: ─ Τώρα με φιλεύεις αρνί ψητό. Κι εγώ σου υπόσχομαι να σε φιλέψω στην πατρίδα μου τον μόσχο τον σιτευτό[4].
Ο Γέρος του Μοριά διατήρησε την ανάμνηση του ιστορικού εκείνου Πασχαλινού συμποσίου στην Κέρκυρα. Έτσι, όταν έφτασε ο Καποδίστριας, ως Κυβερνήτης πλέον στην Ελλάδα φρόντισε να του ανταποδώσει το γεύμα στο Ναύπλιο. Ήταν Πάσχα του 1828 και ο Κολοκοτρώνης πρόσφερε στον Κυβερνήτη «μόσχον σιτευτόν» σε υπαίθριο πανηγυρικό συμπόσιο και με τα παλικάρια του να χορεύουν ελεύθερα και να ξεσηκώνουν τον κόσμο με τους πυροβολισμούς τους[5].
Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Δημοκρατία» 9 Απριλίου 2015.
Συμπληρωμένη δημοσίευση: Εφημερίδα «Δημοκρατία» 15-16 Απριλίου 2023.
