Με δίκη καθιερώθηκαν τα μπαιν μιξτ στο Φάληρο!

Άνδρες και γυναίκες στην ίδια παραλία

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Μια δίκη που διεξήχθη στο Πταισματοδικείο Πειραιώς υπήρξε η αφορμή να καθιερωθούν τα περίφημα «μπαιν μιξτ», δηλαδή τα μικτά μπάνια, στη χώρα μας. Μέχρι τότε ούτε να διανοηθούν μπορούσαν οι άνδρες πως θα έκαναν θαλάσσια μπάνια όπου υπήρχαν γυναίκες. «Η κοινωνική εξέλιξις δεν εξίκετο παρ’ ημίν εις τοιούτον σημείον ώστε το θέαμα των κοινή τη θέα λουομένων αρρένων και θηλέων να μη προκαλή σφοδράν διαμαρτυρίαν», έγραφαν οι συντηρητικές πένες[1]. Το καλοκαίρι του 1915 όμως πέντε νεαροί, γόνοι εύπορων και γνωστών οικογενειών, τόλμησαν να προσβάλουν τα δημόσια ήθη της εποχής και να εγκαινιάσουν την «ξένη» συνήθεια.

Πάρεα παραθεριστών στη θάλασσα. Φωτ. αρχείο Π.Πουλίδη.

Τα πέντε πλουσιόπαιδα ήταν οι Γ. Μαρίνος, Π. Ψύχας, Ανδρέας Βορρές, Π. Λέγγερης και Κ. Ζαλοκώστας. Αψηφώντας τα αυστηρά μέτρα πήραν τη μεγάλη απόφαση. Πήγαν στην παραλία των γυναικών συνοδεύοντας κάποια κορίτσια, παίζοντας και γελώντας μαζί τους. Εκεί τους εντόπισαν τα άγρυπνα μάτια του αστυνομικού υποδιευθυντή Πειραιώς Γάσπαρη και του αστίατρου Όθωνα Στυλιανόπουλου, ο οποίος ήταν επιφορτισμένος με το καθήκον να επιθεωρεί τους λουτήρες του Νέου Φαλήρου. Οι δύο τους αντιλήφθηκαν το αποκρουστικό, όπως το αποκαλούσαν στα έγγραφά τους, θέαμα της συνύπαρξης ανδρών και γυναικών στη θάλασσα.

Αμέσως… τύλιξαν σε μια κόλα χαρτί τους νεαρούς και τους οδήγησαν κατηγορούμενους για προσβολή των δημοσίων ηθών. Η πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα δίκη διεξήχθη στις 21 Ιουλίου 1915[2]. Όπως ήταν φυσικό, η αίθουσα γέμισε από περίεργους. Ο Οθ. Στυλιανόπουλος, ως μάρτυρας κατηγορίας, κατακεραύνωνε τους νεαρούς και εξέφραζε τον αποτροπιασμό του για την πράξη τους. Είδα άνδρες να εισδύουν κάτω από τις καμπίνες των γυναικών, δήλωνε ο μάρτυρας, επισημαίνοντας πως ήταν ολόγυμνοι, διευκρινίζοντας συμπληρωματικά πως φορούσαν «μόνον βρακάκι»[2]. Επίσης κατέθετε στο δικαστήριο πως οι λουόμενες κυρίες που βρίσκονταν στην παραλία εκείνη την ώρα είχαν αισθανθεί φρίκη και έντρομες έτρεχαν στις καμπίνες τους.

Ορκιζόταν μάλιστα πως αυτή ήταν η πραγματική εικόνα στα λουτρά του Φαλήρου και πως τέτοιου είδους έκτροπα λάμβαναν χώρα από καιρό. Νεαροί έκαναν επιδρομές στα λουτρά του Φαλήρου αναζητώντας πολλές φορές και τις αοιδούς των καφωδείων που πήγαιναν για να πάρουν το μπάνιο τους. Άλλος μάρτυρας κατηγορίας ήταν ο χωροφύλακας Σελαϊδής, ο οποίος συνέλαβε τους νεαρούς. Κατέθεσε πως είδε τους νεαρούς να πλησιάζουν τις καμπίνες (καφάσια) των γυναικών, αλλά «κατάλαβαν πως ήθελα να τους συλλήψω και δεν ερχόντουσαν σιμά», όπως είπε χαρακτηριστικά προκαλώντας γέλια και θυμηδία.

Όπως αποδείχτηκε από την ακροαματική διαδικασία οι νέοι ανήκαν στον Ναυτικό Όμιλο και προπονούνταν στην παραλία, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα ισχυρίστηκαν και όσα βεβαίωσε η διοίκηση του Ναυτικού Ομίλου. Παραδέχθηκαν πως πλησίασαν στις γυναικείες καμπίνες αλλά όχι ως επιδρομείς όπως τους κατηγορούσαν. Ο δημόσιος κατήγορος, που ήταν ο αστυνομικός υποδιευθυντής, άστραψε και βρόντηξε. «Πρόκειται περί διαφθοράς ήτις πρέπει να παταχθεί», είπε στην αγόρευσή του κατηγορώντας τους νεαρούς πως ενοχλούσαν τις γυναίκες «εξ επαγγέλματος» και ότι προσπαθούσαν «να εισαγάγουν τον εκφυλισμόν εις την Ελλάδα»[3].

Πρόεδρος του δικαστηρίου ήταν ο πταισματοδίκης Αριστείδης Βλαστός, ο οποίος από τη μία προφανώς αντιλαμβανόταν τις διαθέσεις των νεαρών και από την άλλη έπρεπε να αντιμετωπίσει τους υπερσυντηρητικούς υπηρεσιακούς παράγοντες της εποχής. Έτσι έδωσε μια μέση λύση που εξυπηρετούσε και τις δύο πλευρές. Ανέβαλε επ’ αόριστον τη δίκη μέχρι να προσκομιστούν περισσότερες αποδείξεις. Η συνέχεια της υπόθεσης δόθηκε στις παραλίες με την καθιέρωση της νέας συνήθειας, των «μπαιν μιξτ».

Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Δημοκρατία» 10 Ιουλίου 2015.

Συμπληρωμένη δημοσίευση: Εφημερίδα «Δημοκρατία» 30 Ιουλίου 2026.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θαλάσσιος περίπατος στο Πασαλιμάνι της δεκαετίας του 1950 με ένα ταλιράκι

ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (1945-1974)

Μεταβείτε στο άρθρο: Θαλάσσιος περίπατος στο Πασαλιμάνι της δεκαετίας του 1950 με ένα ταλιράκι

«Η ζέστη επαλάβωσε τον κόσμον πέρα πέρα και τρέχει κάθε άνθρωπος ν’ αλλάξη τον αέρα»

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ – ΠΟΙΗΣΗ

Μεταβείτε στο άρθρο: «Η ζέστη επαλάβωσε τον κόσμον πέρα πέρα και τρέχει κάθε άνθρωπος ν’ αλλάξη τον αέρα»

Οι λαϊκές παιδικές πισίνες στις γειτονιές των Αθηνών

ΠΛΑΤΕΙΕΣ

Μεταβείτε στο άρθρο: Οι λαϊκές παιδικές πισίνες στις γειτονιές των Αθηνών