Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς
Το όνομα του Θεόδωρου Αφεντούλη (1824-1893) έμεινε ιστορικό στα χρονικά του Εθνικού Πανεπιστημίου. Ο διαπρεπής καθηγητής της Ιατρικής Σχολής υπήρξε μια φυσιογνωμία ξεχωριστή που διακρινόταν για τη σοφία του, την πολυμερή και γεμάτη πολυμάθεια διάνοιά του Όχι μόνο δίδαξε τη Φαρμακολογία για πενήντα ολόκληρα χρόνια, αλλά υπήρξε ποιητής, λογογράφος και ευθυμογράφος.
Αγάπη στον Πειραιά
Γεννημένος στη Ζαγορά, σπούδασε στην Ιατρική στην Αθήνα, στη Γερμανία και στη Γαλλία και αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Ιατρικής του Μονάχου το 1846. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, διετέλεσε υφηγητής το 1848, ενώ το 1852 διορίσθηκε καθηγητής της Γενικής και Παθολογικής Ανατομίας. Ο Θ. Αφεντούλης δεν αγαπούσε τον θόρυβο των Αθηνών. Γι΄ αυτό κατοικούσε διαρκώς στον Πειραιά και ζούσε μια ζωή εντελώς απλή. Οι συμπολίτες του τον είχαν επονομάσει «Ο Πολιούχος του Πειραιώς» και ήταν πράγματι σαν άγιος με την άσπρη γενειάδα του και την αγαθότητά του. Ωστόσο και το ντύσιμό του είχε κάτι το ασκητικό. Φορώντας έναν μακρύ μανδύα σαν ράσο και κρατώντας πάντα μια ψηλή και χοντρή μαγκούρα, διέτρεχε πολλές φορές μέσα στην ημέρα τις οδούς του Πειραιώς για να επισκεφθεί τους πολυάριθμους ασθενείς του.
Θεόδωρος Αφεντούλης (1824-1893).
Δεινός ρήτορας
Στις παραδόσεις του ήταν έξοχος. Το μάθημά του γοήτευε τη φοιτητική κοινότητα και συγκέντρωνε ακροατές από όλες τις σχολές. Μέσα στην ορμή του λόγου του μεταπηδούσε από τη Φαρμακολογία στην Υγιεινή και από αυτήν στη Φιλοσοφία, ενθουσιάζοντας τους φοιτητές του. Δίδασκε πάντοτε ως τη μία το μεσημέρι. Επειδή έπρεπε να προλαβαίνει το τρένο ακριβώς στη μια και πέντε, σκαρφίστηκε ένα τέχνασμα ώστε να μην τον παρασύρει η φόρα του μαθήματος. Είχε παρακαλέσει έναν φοιτητή του, ονόματι Βάλτα, όταν πλησίαζε η ώρα να του έκανε νόημα. Έτσι κάθε φορά που έβλεπε το συνθηματικό σημείο, διέκοπτε το μάθημα με την ακόλουθη στερεότυπη φράση: «Και του Βάλτα επινεύοντος, διακόπτεται, κύριοι, η συνεδρία!»[1].
Έκδοση (1891).
Ζωής τραγωδίες
Όταν ως γιατρός διηύθυνε επί έτη το Τζάνειο Νοσοκομείο, άφησε εποχή για τον ζήλο και την φιλανθρωπία του. Ο Παύλος Νιρβάνας είδε πολλές φορές τον Θ. Αφεντούλη κοντά σε κρεβάτια αρρώστων, να κοιτάζει προσεκτικά με το ερευνητικό πνεύμα του και να οδηγείται αμέσως σε διάγνωση. Ως άνθρωπος, ενθουσιαζόταν εύκολα και έβλεπε τη ζωή από τη ρόδινη όψη της. Ήρθαν όμως και ημέρες πένθους για εκείνον, όταν τα παιδιά του, το ένα μετά το άλλο, έφευγαν από τη ζωή, αφήνοντάς τον καταρρακωμένο. Την ημέρα της κηδείας του πρωτότοκου υιού του που λάτρευε, ακολούθησε το λείψανό του φωνάζοντας σπαρακτικά τον στίχο του Δαυίδ: «Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ, υιέ του Αβεσσαλώμ!»[2]. Τον πόνο αυτόν τον εξωτερίκευσε στην ποίηση. Εξέδωσε σε τρεις τόμους με τον τίτλο «Φιλολογικά πάρεργα» όλη τη φιλολογική του εργασία. Η βαθιά ποιητική του ψυχή ωστόσο δεν ήταν μόνο αυτό.
Τελευταία επιθυμία
Ο Θ. Αφεντούλης ήταν φυσιολάτρης. Η ελληνική χλωρίδα, το ελληνικό ακρογιάλι, το βουνό τον είχαν πάντοτε υμνητή τους. Όταν πήγαινε στην αγορά, όπου διάφορα πουλάκια πωλούνταν δύο δεκάρες το ένα, εκείνος αγανακτισμένος άνοιγε τα κλουβιά και ελευθέρωνε τους φτερωτούς δεσμώτες. Δεν δίσταζε μάλιστα και να δημοσιεύσει πύρινα άρθρα καταγγέλλοντας τέτοιου είδους πρακτικές. Η πληροφορία ωστόσο που δεν είναι γνωστή για τον Θ. Αφεντούλη είναι πως υπήρξε και πρωτοπόρος της ορειβασίας. Μας τη διασώζει ο Παύλος Νιρβάνας σε χρονογράφημά του, το 1936 το οποίο αναδημοσιεύουμε. Λίγο πριν φύγει από τη ζωή, το 1893, προαισθανόμενος το επικείμενο τέλος του, σε μία από τις τελευταίες του παραδόσεις είχε ζητήσει από τους φοιτητές του να καλύψουν τον τάφο του με νωπά αττικά άνθη. Η επιθυμία του εισακούστηκε[3].
Πρώτη δημοσίευση: Εφημερίδα «Εστία» Πέμπτη 29 Ιουνίου 2023.
